Pierwsze wzmianki o Żydach w Górze Kalwarii sięgają czasów, gdy właściciel wsi biskup Stefan Wierzbowski w 1670r. Uczynił z niej osadę kultu religii rzymskokatolickiej i nadał jej nazwę Nowa Jerozolima.
W akcie założycielskim osady zastrzegł osiedlania się na terenie Góry Kalwarii – starozakonnym – Żydom.
           Dopiero po roku 1795 gdy po trzecim rozbiorze Polski, gdy ziemie Góry stały się własnością Prus, nowe władze na mocy deklaracji z 6.II.1802r. zniosły zakaz biskupa.
Od tej daty przybywający do Góry Kalwarii osadnicy zajmowali się głównie handlem i rzemiosłem.
           Po Kongresie Wiedeńskim w 1815r., za czasów Królestwa Polskiego, powstał dom modlitwy i cmentarz żydowski. W roku 1820 istniała już szkoła żydowska (Pijarska 39).
Zwiększająca się liczba ludności żydowskiej spowodowała potrzebę wydzielenia rewiru zamieszkania dla żydów.
W 1849r. Wybudowano synagogę (Pijarska 5), która spłonęła na początku XX w, a na jej miejscu w latach 1903-1905 pobudowano nową, murowaną.
          W 1859r. w Górze Kalwarii osiedlił się wysokiej rangi duchowny żydowski – cadyk Icchak (Icie) Meir Rothenberg Alter (1789-1866) – napisał dzieło „Hiduszei ha-Rim”. Dla niego zbudowano siedzibę przy ul.Pijarskiej 10/12, a obok niej synagogę cadyka.
Dynastia, a na jej czele Juda Arie Lejb Alter, potem Abraham Mordechaj Alter, przetrwała do czasów wojny ciesząc się wysokim autorytetem, o czy świadczą liczne pielgrzymki przybywające do miasta. Szczególne ich nasilenie miało miejsce wiosną – na Zielone Świątki, oraz na jesieni przed świętami Dnia Sądnego.
Zaraz po wybuchu II wojny światowej działacze żydowscy wywieźli cadyka wraz z rodziną do Warszawy, potem do Triestu i dalej do Palestyny, gdzie dożył ostatnich swych dni.
            Okupanci niemieccy zajęli posiadłości rodzinne cadyka wywożąc starodruki, antyczne meble i inne wartościowe przedmioty.
Obecną w mieście ludność żydowską zamknięto w gettcie na terenie Góry Kalwarii, w kwietniu i maju 1940 roku Niemcy przywieźli do Góry Kalwarii kilkuset Żydów z Łodzi i Pabianic, a w lutym 1941r. wywieziono do getta warszawskiego, a następnie zgładzono.
            Po wojnie do miasta powrócili nieliczni.

Synagoga (ul.Pijarska 5)
Bejt ha-midrasz dobudowany ok. 1900r. do budunku dworu cadyka. Mieścił on podłużną, prostokątną salę, z płytką wnęką na aron ha-kodesz od strony wschodniej. Zachowało się 8 żeliwnych słupów, w dwóch rzędach, podtrzymujących płaski strop. Na poddaszu zachował się unikatowy piec na macę. Obecnie sklepy i mieszkania.

Synagoga (ul.Pijarska 10/12) - dom modlitwy i dwór cadyka
Drewniana, istniała od 1849 r., murowana, wzniesiona ok. roku 1902 na miejscu poprzedniej. Po wojnie przebudowana, zachowały się tylko żeliwne słupy galerii. W budynku mieściła się wytwórnia wód gazowanych i sklepy, przed kilkoma laty zwrócona gminie żydowskiej.

Kirkut - cmentarz żydowski (ul. Kalwaryjska)
Pierwsza wzmianka o  założeniu cmentarza pochodzi z roku 1827, w którym to został on zorganizowany na gruncie zwanym wygonem, wzniesieniu usypanym rękami ludzkimi.
Ziemię pobierano z gruntu leżącego po lewej stronie drogi prowadzącej do wsi Wyględów.
W 1864 roku Gmina Starozakonnych otrzymała prawo własności cmentarza.
Cmentarz podzielić można umownie na sektory:

            a) stary – na wierzchołku wzniesienia (1827-1900)

            b) nowy – część południowa (1900-1915)

            c) współczesny – część zachodnia (1915-1941)

Kirkut został zdewastowany przez hitlerowskich okupantów, którzy wykorzystując radzieckich jeńców wojennych przenieśli płyty nagrobne z cmentarza na teren obozu. Nagrobki posłużyły na chodniki między barakami.
Do dewastacji przyczynili się także okoliczni mieszkańcy, którzy zabrali wiele płyt na fundamenty pod wznoszone budynki mieszkalne i inwentarskie.
Ocalałe po wojnie płyty lub ich fragmenty (zachowano ok.100 nagrobków i fragmentów) przeniesiono i ustawiono w przypadkowej kolejności we wschodniej części cmentarza, (cześć pochodzi być może z okolicznych cmentarzy).
            Na cmentarzu znajduje się naziemny grobowiec wykonany z piaskowca, w którym leży cadyk Izaak Mejer Tothenberg Alter (zm. w 1866 r.), odbudowany w 1991 r. Z dawnego ogrodzenia cmantarza pozostały jedynie ceglane słupki od wejściowej furtki, którą przeniesiono po II wojnie światowej z posesji i Alterów.

Pomnik na cmentarzu żydowskim (ul.Kalwaryjska)
Głaz–obelisk na miejscu egzekucji dokonywanych przez Niemców podczas okupacji, z napisem w języku polskim: „Cześć pamięci pomordowanym przez hitlerowskich ludobójców”.

Pomnik
Przy szosie w kierunku Grójca, w odległości około 3 km od centrum miasta.
Ustawiony na miejscu, gdzie pod lasem Niemcy rozstrzelali rzemieślników żydowskich wywiezionych z Grójca.

Dynastia Cadyków w Górze Kalwarii:

Icchak (Icie) Meir Rothenberg Alter (1789-1866)

Juda Arie Lejb Alter (wnuk Iccaka)

Abraham Mordechaj Alter – zm. 1948 r.

Izrael (najmłodszy syn Abrahama) – zm. 1977 r.

Symche Bunem (starszy syn Abrahama)